Szkolnictwo wyższe a rynek pracy – materiały źródłowe

W procesie przygotowania badań korzystano z różnych źródeł m. in. raportów  i publikacji, między innymi:

Raport OECD na temat szkolnictwa wyższego

Głównym celem raportu jest wskazanie związków między obszarem szkolnictwa wyższego a realizacją celów społeczno-ekonomicznych. Autorzy określają mocne i słabe strony funkcjonowania systemu oraz wskazują możliwości dalszego jego rozwoju.

Raport uwzględnia analizę następujących zagadnień związanych z funkcjonowaniem systemu szkolnictwa wyższego:

• zarządzanie uczelniami wyższymi
• finansowanie uczelni wyższych
• zasoby ludzkie: pracownicy akademiccy i kariera akademicka
• zapewnienie jakości szkolnictwa wyższego
• równość szans w szkolnictwie wyższym
• rola szkolnictwa wyższego w dziedzinie badań naukowych i innowacji
• szkolnictwo wyższe a rynek pracy
• internacjonalizacja szkolnictwa wyższego

Na szczególną uwagę zasługuje szereg wniosków odnoszących się wprost do kwestii szkolnictwa zawodowego i kształtowania programów studiów odpowiadających na zapotrzebowania społeczno-gospodarcze.

Najnowszy raport o rozwoju społecznym – Polska 2007

Raport „Edukacja dla pracy” z 2007 roku ma na celu wyjaśnienie trzech zasadniczych kwestii:

Jak działa polski system edukacji z wyeksponowaniem mechanizmów wiążących lub izolujących go od rynku pracy.

• Jakie są kierunki i determinanty rozwoju popytu na pracę o określonych kwalifikacjach, w tym głównie kwalifikacjach uzyskiwanych w systemie edukacji
• Jakie współzależności wiążą system edukacji i rynku pracy, a przede wszystkim jakie skutki dla funkcjonowania rynku pracy wynikają z potencjału kwalifikacyjnego uzyskiwanego w trakcie edukacji szkolnej i ustawicznej, a także, czy na rynku pracy powstają bodźce do zwiększania i właściwego ukierunkowania kapitału ludzkiego nabywanego w systemie edukacyjnym

Raport składa się z części analitycznych, części wnioskowo-rekomendacyjnej i informacji statystycznych charakteryzujących polski system edukacji i rynek pracy.

Proces Boloński – harmonizacja struktur kształcenia w Europie. Wkład uczelni w Proces Boloński. Wprowadzenie do projektu.

Przybliżany przez publikację projekt „Tuning” jest realizowanym przez szkoły wyższe programem, który zapewnić ma uniwersalne podejście do realizacji Procesu Bolońskiego na poziomie uczelni oraz poszczególnych kierunków studiów.

Przyjęta formuła obejmuje metodologię, która pozwala na projektowanie, opracowywanie, wdrażanie oraz ocenę programów studiów w ramach każdego z bolońskich stopni kształcenia.

„Tuning” ma również służyć jako platforma, która umożliwi określenie punktów odniesienia dla poszczególnych kierunków kształcenia.

Omawiane opracowanie zawiera informacje, które m. in. przybliżają:

• szczegóły metodologii projektu „Tuning”
• zagadnienia kompetencji ogólnych lub umiejętności ponadprzedmiotowych
• kwestie kompetencji przedmiotowych
• rolę Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów (ECTS)
• tematykę podejścia do kwestii nauczania, uczenia się oraz oceny
• w końcu zaś znaczenie podnoszenia jakości kształcenia

Proces Boloński – deklaracje i komunikaty

Pod względem formalnym najistotniejszymi dokumentami wyznaczającymi kierunki Procesu Bolońskiego są deklaracje oraz komunikaty podpisywane przez ministrów odpowiadających
w poszczególnych krajach za system szkolnictwa wyższego.

Do tej pory opublikowano następujące dokumenty:

• Deklaracja Bolońska, 19 czerwca 1999
• Komunikat z konferencji w Pradze, 19 maja 2001
• Komunikat z konferencji w Berlinie, 19 września 2003
• Komunikat z konferencji w Bergen, 19-20 maja 2005
• Komunikat z konferencji w Londynie, 18 maja 2007

Proces Boloński – wybrane strony www

•  www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/bologna/

Oficjalna strona Procesu Bolońskiego i Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego. Strona zawiera informacje o przebiegu i istocie Procesu Bolońskiego, umieszczono na niej podstawowe dokumenty z tym związane, a także kalendarz najważniejszych wydarzeń, w tym harmonogram seminariów tematycznych.

•  www.tuning.unideusto.org

Oficjalna strona projektu „Tuning”. Zawiera ona szczegółowe informacje o projekcie oraz stworzone w ramach niego dokumenty (część również w języku polskim).

•  www.frse.org.pl

Strona Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, która wspiera działania związane z reformą
i rozwojem edukacji w Polsce. Od 2007 r. Fundacja zajmuje się realizacją programów: "Uczenie się przez całe życie" i "Młodzież w działaniu".

• www.erasmus.org.pl

Strona przeznaczonego dla uczelni, studentów i pracowników, programu Erasmus. Program ten wspiera międzynarodową współpracę szkół wyższych, umożliwia wyjazdy studentów za granicę na część studiów i praktykę, promuje mobilność pracowników uczelni, stwarza uczelniom liczne możliwości udziału w projektach wraz z partnerami zagranicznymi.

Raport o Kapitale Intelektualnym Polski

Raport ma charakter ekspercki i powstał z inicjatywy Zespołu Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów Jest to tzw. zielony dokument, co oznacza, że stawia sobie za cel pobudzenie debaty publicznej, a nie wskazanie propozycji konkretnych rozwiązań.

Raport zawiera wskazującą na kluczowe wyzwania diagnozę polskiego kapitału intelektualnego oraz rekomendacje, przedstawiające priorytetowe działania (zobacz rysunek poniżej).

Czego (nie) uczą polskie szkoły? System edukacji a potrzeby rynku pracy
w Polsce.

W raporcie analizowany jest wpływ wykształcenia na przyszłość zawodową absolwentów w Polsce – badany jest wpływ wykształcenia na aktywność zawodową, zarówno na zatrudnienie, jak i na bezrobocie. Raport podejmuje takie tematy jak: zależność sytuacji uczestników rynku pracy od wykształcenia, znaczenie wykształcenia dla podejmowania i wykonywania konkretnej pracy zawodowej oraz dla wysokości zarobków. Analizowana jest także rola kształcenia ustawicznego w życiu zawodowym oraz . Następnie rozpatrywany jest problem wyborów edukacyjnych – czy to wybory swobodne, czy podejmując decyzje dotyczące edukacji zwraca się uwagę na ekonomiczną opłacalność wybranej opcji. Raport odpowiada także na pytania o działalność polskich szkół oraz o sytuację na rynku pracy oferującym miejsca pracy dla młodzieży.

Co się liczy na rynku pracy

Kwestia kompetencji i umiejętności potrzebnych na rynku pracy jest tematem również często podejmowanym w tekstach publicystycznych, w artykułach i opracowaniach prasowych. Jednym
z najnowszych raportów dziennikarskich jest opracowanie tygodnika Polityka, w którym autorka stara się znaleźć odpowiedź na pytanie, co trzeba umieć lub co należy mieć w sobie, aby znaleźć dobrą pracę.

Pierwsze kroki na rynku pracy – badanie losów zawodowych absolwentów Politechniki Krakowskiej

Publikacja powstała w ramach projektu badawczego realizowanego w latach 2006-2007. Zamieszczone w publikacji teksty odwołują się przede wszystkim do sytuacji absolwentów na rynku pracy w krajach Unii Europejskiej (szczególne uwzględnienie systemowych rozwiązań wdrożonych w Wielkiej Brytanii, Włoszech i Irlandii), gdzie od wielu lat szkolnictwo wyższe aktywnie uczestniczy w badaniu losów zawodowych swych absolwentów.

Młodzi w pracy

Raport AIG i Gazety Wyborczej

Raport z badań SMG/KRC z roku 2003 to bezpłatna publikacja, w której zaprezentowano wiele informacji i analiz dotyczących sytuacji na polskim rynku pracy. Raport w założeniu spełnia nie tylko rolę diagnozy sytuacji młodych osób na rynku pracy, ale także umożliwia wysnucie praktycznych wniosków z doświadczeń innych respondentów.